وبلاگ جامع مدیریت رسول حسن زاده

با سلام

آزمون فریدمن(Friedman Test)
آزمون فریدمن جهت اولویت بندی و رتبه بندی متغیر ها بر اساس بیشترین تاثیر بر متغیر وابسته می باشد. این آزمون برای طرح بلوکی کامل تصادفی شده است که به نام ابداع کننده آن میلتن فریدمن اقتصاددان معروف نامگذاری شده است در واقع آزمون فریدمن تعمیمی از آزمون علامت است یعنی برای 2 تیمار، آزمون فریدمن هم ارز آزمون علامت است. آزمون فریدمن براي مقايسه چند گروه از نظر ميانگين رتبه های آنهاست و معلوم مي‌كند كه آيا اين گروه ها مي‌توانند از يك جامعه باشند يا نه؟
مقياس در اين آزمون بايد حداقل رتبه اي باشد. اين آزمون متناظر غير پارامتري آزمون F است و معمولا در مقياس هاي رتبه اي به جاي F به كار مي‌رود و جانشين آن مي‌شود (چون در F بايد همگني واريانس ها وجود داشته باشد كه در مقياسهاي رتبه اي كمتر رعايت مي‌شود). همچنین آزمون فريدمن براي تجريه واريانس دو طرفه (براي داده هاي غير پارامتري) از طريق رتبه بندي به كار مي‌رود و نيز براي مقايسه ميانگين رتبه بندي گروه هاي مختلف. تعداد افراد در نمونه ها بايد يكسان باشند كه اين از معايب اين آزمون است. نمونه ها بايد همگي جور شده باشند. بعبارت دیگر از این آزمون برای آزمون کردن فرضیه هایی استفاده می شود که از یک فرد چندین اندازه گیری بدست آمده است. برای محاسبه آزمون فریدمن، در هر فرد مقادیر متغیرهای وابسته را مرتب می کنید و سپس متوسط رتبه ها را مقایسه می کنید.
اگر تمایل داشته باشید با نرم افزار این آزمون را انجام دهید می توانید از نرم افزار SPSS روند زیر را اجرا کنید:
Analyze, Nonparametric tests, k related sample
پس از انجام دستورات فوق در spss صفحه ای باز می شود که برای اجرای آزمون فریدمن باید گزینه مربوط به آزمون فریدمن را تیک بزنید. سپس، متغیر هایی که می خواهید از نظر میزان تاثیر مقایسه کنید به قسمت Test variable انتقال دهید و سپس گزینه ok را بزنید. برنامه spss در قسمت output دو جدول به شما ارائه می دهد.
آزمون كي دو (خي دو يا مربع كاي، کای اسکوئر)
اين آزمون از نوع ناپارامتري است و براي ارزيابي همقوارگي متغيرهاي اسمي به كار مي‌رود. اين آزمون تنها راه حل موجود براي آزمون همقوارگي در مورد متغيرهاي مقياس اسمي با بيش از دو مقوله است، بنابراين كاربرد خيلي زيادتري نسبت به آزمونهاي ديگر دارد. اين آزمون نسبت به حجم نمونه حساس است. این آزمون از جنبه‌ی کاربرد در تحلیل فرضیه‌ها٬ هم‌ردیف آزمون پارامتری T می‌باشد.
همچنین در نرم افزار SPSS به طریق زیر می توانید این آزمون را انجام دهید:
Analyze, Nonparametric tests, chi-square
نکته: اگر هدف، مقایسه سه گروه یا بیشتر(وابسته) باشد و داده ها رتبه ای یا داده های کمی غیر نرمال باشند از آزمون فریدمن استفاده می شود. اما اگر هدف، مقایسه سه گروه یا بیشتر(مستقل) باشد و داده ها کیفی اسمی باشند از آزمون خی دو استفاده می شود. همچنین انتخاب آزمون آماری برای دو متغیر که هر دو مقوله ای هستند آزمون خی دو است.
همانطور که که در مطالب فوق مشخص است این دو آزمون، آزمونهای ناپارامتری هستند. آزمونهای ناپارامتری، آزمون هائی مي باشند که داده ها توزیع غیر نرمال داشته و در مقايسه با آزمون های پارامتري از توان تشخیصی کمتري برخوردارند. البته باید به یک نکته نیز توجه داشت که اگر نمونه بزرگ باشد، طبق قضیه حد مرکزی حتی اگر جامعه نرمال نباشد می توان از آزمون های پارامتریک استفاده نمود.
موفق باشید.